Zawory to nieodłączne elementy wszelkich instalacji gazowych i wodnych, w tym instalacji grzewczych. Pełnią szereg rozmaitych funkcji, od zwykłego połączenia rur, przez kontrolę natężenia przepływu, po sterowanie jego kierunkiem. Nie powinno zatem dziwić, iż różnorodność zaworów jest bardzo duża, a wybór odpowiedniego modelu determinuje sprawne działanie instalacji lub też występowanie problemów.

Zawory kulowe oraz iglicowe

Istotną rolę wśród zaworów odgrywają bez wątpienia tzw. modele kulowe. Ich podstawowym zadaniem jest umożliwienie zamknięcia przepływu, kiedy nadejdzie taka potrzeba. Jak to działa? Zawór tego typu posiada prostą konstrukcję – składa się z korpusu, w którym znajduje się kula oraz rączki pełniącej funkcję dźwigni przesuwającej kulę. Najistotniejszym elementem jest kula z wydrążonym środkiem, gwarantującym sprawny przepływ medium roboczego. Po przekręceniu rączki dochodzi do obrócenia kuli w ten sposób, iż przepływ zostaje zamknięty. Obecnie coraz częściej w miejsce zaworów kulowych stosuje się zawory iglicowe. Jak łatwo się domyślić, różnica polega na zastąpieni kuli iglicą. Jednak modele te przeważnie cechują się większą trwałością, a przede wszystkim całkowitą szczelnością. Zadaniem obu rodzajów zaworów jest głównie zabezpieczenie instalacji oraz jej użytkowników. Natychmiastowe zamknięcie przepływu bywa bowiem jedynym ratunkiem w przypadku awarii instalacji, np. w postaci przecieku. Dlatego też tak ważne jest, aby zawór działał błyskawicznie.

Zawory rozdzielające

Kolejną grupę zaworów stanowią modele rozdzielające. Ich zadaniem jest kierowanie przepływem oraz umożliwienie rozgałęzienia instalacji, a tym samym dostarczenie medium roboczego na dalsze odległości i nie tylko w linii prostej. Zawory rozdzielające są stosowane w każdego rodzaju instalacji. Szczególną rolę odgrywają w układach pneumatycznych, w których ich możliwości w zakresie kierowania przepływem są największe.

Należy pamiętać, jak ważna jest jakość wykonania zaworów oraz wynikająca z niej wytrzymałość. Elementy te muszą być w stanie sprostać trudnym warunkom otoczenia, takim jak skrajnie wysokie i niskie temperatury oraz wszechobecna wilgotność. Do produkcji zaworów oraz wszelkiego rodzaju złączek wykorzystuje się zatem materiały, które minimalizują ryzyko uszkodzenia konstrukcji. Często jest to stal nierdzewna czy mosiądz. Ostatnimi czasy zastosowanie znajdują również materiały syntetyczne.